O autorze
Jakub Jakusik - pracuje na stanowisku wykładowcy w Pracowni Studiów Kazachskich w Katedrze Studiów Azjatyckich na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Absolwent Politologii na Uniwersytecie Szczecińskim oraz Turkologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Interesuje się historią, kulturą oraz polityką współczesnej Turcji i Azji Środkowej. Prywatnie tata małej Zosi i wierny kibic klubu piłkarskiego Pogoń Szczecin.

AKP będzie znowu rządzić samodzielnie w Turcji

Euforia powyborcza w Turcji cały czas trwa. Partia Sprawiedliwości i Rozwoju (Adalet ve Kalkınma Partisi, AKP) będzie znowu rządzić samodzielnie. Po nieudanych dla AKP czerwcowych wyborach (7 czerwca 2015 roku) i niemożliwości utworzenia samodzielnego rządu (pierwszy raz od 2002 roku), listopadowe przedterminowe wybory do parlamentu okazały się dla konserwatystów zaskakująco szczęśliwe. AKP powraca w wielkim stylu, zdobywając procentową liczbę głosów zbliżoną do tej uzyskanej w 2011 roku, kiedy to uzyskała wynik rzędu 49,83% wszystkich głosów wyborców, a który jak dotąd jest najlepszym wynikiem w jej historii.

Według danych, podawanych przez tureckie serwisy informacyjne, AKP otrzymała 49,36 % głosów, co daje jej 317 posłów w liczącym 550 deputowanych tureckim parlamencie. Oprócz AKP w ławach Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji (Türkiye Büyük Millet Meclisi, TBMM) zasiądą przedstawiciele jeszcze trzech partii. Drugi wynik uzyskała Republikańska Partia Ludowa (Cumhuriyet Halk Partisi, CHP), zdobywając 25,39% głosów wyborców, co dało jej 134 mandaty w parlamencie. Kolejny wynik uzyskała Partia Ruchu Narodowego (Milliyetçi Hareket Partisi, MHP), otrzymując w skali całego kraju 11,94% ogólnej liczby głosów, co według metody d’Hondta przelicza się na 40 mandatów. Ostatnią partią, której udało się przekroczyć 10-procentowy próg wyborczy, jest Demokratyczna Partia Ludowa (Halkların Demokratik Partisi, HDP), która uzyskała 10,77% głosów, jednocześnie zdobywając 59 mandatów. Pozostałe 12 partii startujących w wyborach nie uzyskało żadnego mandatu w parlamencie, łącznie zdobywając 2,54% głosów wyborców.

Według danych Najwyższej Komisji Wyborczej (Yüksek Seçim Kurulu, YSK), do udziału w wyborach uprawnionych było 56.965.099 wyborców. Frekwencja wyniosła 85,18% (48.523.610), chociaż spodziewano się jeszcze wyższej. Liczba nieważnych głosów wyniosła 684.899, czyli 1,41% ogólnej liczby oddanych głosów.



Jeśli porównamy liczbę punktów procentowych i liczbę głosów zdobytych przez poszczególne partie w wyborach, możemy zaobserwować wyraźny skok w liczbie głosów oddanych na AKP. W porównaniu z czerwcowymi wyborami (40,93%) konserwatyści otrzymali o 8,43% więcej głosów, co przekłada się na wzrost o około 3,8 mln głosów wyborców. Pozwoliło to uzyskać w parlamencie 59 mandatów więcej, z 258 do 317. Niemniej osiągnięty wynik nie pozwoli na zmianę konstytucji, do której potrzebne jest 2/3 ogólnej liczby deputowanych, czyli 367 mandatów. Druga w kolejności CHP odnotowała niewielki wzrost liczby głosów (0,33%), co dało jej o 2 mandaty więcej w porównaniu z czerwcowymi wyborami. Trzecia siła w obecnym parlamencie, czyli HDP, odnotowała spadek o 2,12%, co przełożyło się na spadek liczby mandatów z 80 do 59. Największym przegranym tych wyborów okazali się nacjonaliści z MHP, którzy odnotowali największy spadek w porównaniu z poprzednimi wyborami parlamentarnymi. Tracąc 4,34% poparcia, liczba posiadanych mandatów w parlamencie drastycznie spadła, z 80 do 40.

Jeśli spojrzymy na mapę regionów Turcji, to na pierwszy rzut oka widać różnicę w rozkładzie kolorów na jej terytorium. W porównaniu z czerwcowymi wyborami, AKP wygrała w czterech regionach, w których do tej pory CHP cieszyła się największym poparciem, tj. Çanakale, Eskişehir, Mersin oraz Zonguldak. HDP straciło na rzecz AKP dwa regiony w północno-wschodniej Turcji, tj. Ardahan oraz Kars, jednocześnie utrzymując poparcie w większości regionów południowo-wschodniej Turcji. MHP straciło region Osmaniye, tym samym, nie udało im się zwyciężyć w żadnym z regionów w kraju.


Okres kampanii wyborczej pomiędzy czerwcowymi a listopadowymi wyborami oraz wydarzenia jej towarzyszące przyczyniły się do znaczącego wzrostu poparcia dla rządzącej Turcją od wielu lat AKP. 20 lipca 2015 roku doszło do samobójczego zamachu w miejscowości Suruç. W jego wyniku zginęły 34 osoby a ponad 100 zostało rannych. Zerwanie przez rząd w Ankarze zawieszenia broni z kurdyjskimi separatystami z PKK 25 lipca (zawieszenie broni zostało ogłoszone 21 marca 2013 roku – przyp. JJ) oraz przeprowadzenie ofensywy na ich pozycje, jak i pozycje tzw. „Państwa Islamskiego” w Syrii, przyczyniło się do wzrostu popularności AKP, jako „jedynej” politycznej siły, która potrafi obronić naród turecki przed atakami wroga. Oliwy do ognia dolała eksplozja bomb w Ankarze 10 października 2015 roku podczas pokojowej manifestacji lewicowych organizacji prokurdysjkich (ponad 100 osób straciło życie, a ponad 500 zostało rannych – przyp. JJ). Oficjalne stanowisko rządu w tej sprawie potwierdza zaangażowanie tzw. „Państwa Islamskiego” w organizację „masakry ankarskiej”. Jednakże, zarówno zwolennicy teorii spiskowych, jak i niektórzy przedstawiciele opozycji twierdzą, że wybuchy bomb mogły być zainspirowane przez rząd w Ankarze w celu wprowadzenia chaosu w kraju i stworzenia poczucia zagrożenia dla obywateli ze strony terrorystów, jednocześnie ukazując rząd AKP jako jedyną siłę mogącą przeciwstawić się wszechogarniającemu terrorowi.

Jak pokazują wyniki badań opinii publicznej, przeprowadzone przez grupę badawczą IPSOS, zamach w Ankarze przyczynił się do zmiany preferencji wyborczych. Z badania wynika, że 5% wyborców CHP, 3% wyborców MHP oraz 5% wyborców HDP w listopadowych wyborach oddało swój głos na AKP. Ankietowani odpowiedzieli również na pytanie dotyczące zmiany systemu politycznego, którego zmiana w ostatnim czasie w Turcji jest często poddawana dyskusji. Według badania wynika, że 31% ankietowanych opowiada się za wprowadzeniem systemu prezydenckiego, zaś 57% za systemem parlamentarnym.

Jakie skutki przyniosą kolejne cztery lata rządów AKP pokaże czas. Niemniej, znani z bardzo konserwatywnego podejścia do kwestii społeczno-kulturalnych działacze zwycięskiej partii na pewno nie pozwolą długo czekać na kolejne posunięcia i ewentualne zmiany prawa. Coraz częściej podnoszona na forum potrzeba zmiany konstytucji, doczekała się również pozytywnych komentarzy ze strony partii opozycyjnych. AKP nie jest w stanie przeprowadzić zmian w pojedynkę, ale przy wsparciu członków innych partii lub tworząc nieformalną koalicję w celu przeprowadzenia zmiany konstytucji, może to nastąpić jeszcze w tej kadencji parlamentu. Dziś (05.11.2015) najczęściej komentowaną sprawą w internecie stała się kwestia wprowadzenia zakazu na produkty alkoholowe w tzw. „koszykach noworocznych”, które jako prezenty wręczane są co roku pracownikom. Publicyści oraz internauci żartują, że AKP rozpoczęła rządy od wprowadzania zakazów. Trzeba przyznać, że zaczęło się ciekawie...

Źródła:
www.hurriyet.com.tr/-3-de-chpden-gitmis-40010108
www.hurriyet.com.tr/secim/
www.hurriyet.com.tr/secim/sonuclar?agency=aa
www.posta.com.tr/siyaset/secim-kasim-2015/HaberDetay/AK-Parti-1-Kasim-da-oylari-nereden-aldi-.htm?ArticleID=309751
www.posta.com.tr/video-izle/siyaset/Secimlerde-kac-milyon-kisi-oy-kullanacak--.htm?VideoID=29344
www.radikal.com.tr/erken-secim-2015/secim-sonuclari/milletvekili/?agency=aa
www.radikal.com.tr/erken-secim-2015/secim-sonuclari/milletvekili/
www.radikal.com.tr/politika/demirtastan-yeni-anayasa-ve-baskanlik-sistemi-aciklamasi-1466524/
www.sabah.com.tr/secim/1-kasim-2015-genel-secimleri
www.sozcu.com.tr/2015/dunya/herkes-bu-soruyu-merak-ediyor-5-aydaturkiyedenelerdegisti974821/utm_source=segmentify&utm_campaign=scn_b8048b92192de000&utm_content=974821|sozcu&utm_medium=click
www.sozcu.com.tr/2015/gundem/1-kasim-secimlerinin-ozeti-975252/
www.sozcu.com.tr/2015/ekonomi/yilbasi-paketlerinde-icki-yasaklandi977669/utm_source=segmentify&utm_campaign=scn_b8048b91f28b0000&utm_content=977669|sozcu&utm_medium=click
www.sozcu.com.tr/kasim-secim2015/
www.ysk.gov.tr/ysk/Haberler/2015MV/E.pdf
www.ysk.gov.tr/ysk/Haberler/2015MVES-il-ilceSandikSayilari.pdf
www.ysk.gov.tr/ysk/Haberler/haber57.html
www.zaman.com.tr/politika_demirtas-devlet-icinden-guc-alinmadan-ankaradaki-saldiri-yapilamaz_2322478.html
POLUB NAS NA FACEBOOKU
Trwa ładowanie komentarzy...